‘Het gesprek is ons beste wapen’ is het credo van de politie. Toch ligt in beleid en training vaak de nadruk op het optreden met geweld in conflicten, terwijl het overgrote deel van de meldingen geen fysiek geweld vereist. Daardoor is er weinig ruimte voor agenten om hun persoonlijke, verbindende en geweldloze kwaliteiten te ontdekken en in te zetten.
Met Ontwapens willen we agenten inspireren en middelen aanreiken om hun ontwapende kwaliteit te ontdekken.
Ontwapens
Een Ontwapen is een unieke, geweldloze kwaliteit die een politieagent inzet om spanning weg te nemen, te voorkomen of te verminderen. Een Ontwapen is persoonlijk, het is vaak een combinatie van iemands karakter, voorkomen, interesses, achtergrond en levenservaring. In een Ontwapen komen iemands kwaliteiten als mens en als politiemensen samen. Elke agent straalt iets anders uit, roept iets anders op en neemt iets van zichzelf mee de straat op en de samenleving in. Een Ontwapen omarmt dit gegeven: je werkt met wie je bent. De focus ligt op de persoonlijke unieke kwaliteiten van politiemensen en niet op specifieke methodieken of (aangeleerde) communicatietechnieken voor bijvoorbeeld de-escalerend communiceren.
Om iemands ontwapenende kwaliteiten te achterhalen en zichtbaar te maken wordt deze vormgegeven als een object. Het Ontwapen als object representeert de ontwapenende kwaliteit van de agent en verwijst naar de ontwapenende handeling die de agent uitvoert. Het Ontwapen staat symbool voor die kwaliteit, en is dus niet iets wat een agent echt bij zich draagt - in tegenstelling tot de wapens. Naast een fysieke vorm krijgt een Ontwapen ook een naam zodat de ontwapenende kwaliteit een plek krijgt in het taalgebruik, en hiermee een plek in het praten en denken over manieren van Ontwapenen. Met het vormgeven van Ontwapens willen we ontwapende kwaliteiten van agenten net zo concreet en tastbaar maken als de wapens die aan het koppel van de agent hangen.
De relatielasso is gericht op het vroegtijdig voorkomen van spanningen en vindt zijn basis in oprechte interesse in de ander. Het draait om het bewust opbouwen en onderhouden van relaties met burgers die vaker onrust veroorzaken. Door gericht te investeren in contact, bijvoorbeeld door persoonlijke momenten te onthouden, ontstaat er een band waarop kan worden teruggevallen wanneer een situatie gespannen raakt. Zo werkt dit ontwapen preventief: het creëert vertrouwen vooraf, waardoor escalatie later minder kans krijgt.
Het ontwapen Taalscripts biedt een scala aan speelse manieren om contact te maken met burgers en draait om het flexibel kiezen van een passende benadering per situatie. Het kenmerkt zich door het gebruik van verschillende “scripts” en een lichte, creatieve toon in het aanspreken. Door onverwachte of humorvolle woorden te gebruiken, kan dit ontwapen een ontregelend effect hebben: het doorbreekt vaste rollen en haalt mensen even uit de spanning. Juist dat moment van verrassing en herkenning zorgt voor luchtigheid, waardoor contact gemakkelijker ontstaat en spanning afneemt.
Het ontwapen De Tijdbubbel draait om het creëren van een afgebakende, geconcentreerde ruimte waarin alle aandacht uitgaat naar het contact tussen agent en burger. Binnen deze “bubbel” wordt afleiding van buitenaf bewust buitengesloten, zodat er volledige focus en toewijding ontstaat. Het ontwapen kenmerkt zich door het nemen van tijd en het vasthouden van aandacht totdat de rust is teruggekeerd. Door deze gerichte en standvastige benadering ontstaat er een veilige setting waarin spanning kan afnemen en echt contact mogelijk wordt.
Dit ontwapen draait om het bewust kiezen van een passende manier van aanspreken, ergens op een spectrum tussen stevig en direct of juist rustig en klein in toon en houding. Het kenmerkt zich door het vermogen om daarin flexibel te schakelen en te herkennen wanneer een gekozen aanpak niet werkt. In dat geval ligt de kracht in het overdragen aan een collega bij wie de burger zich wél op zijn gemak voelt. Door ruimte te maken voor een ander wanneer dat nodig is, helpt dit ontwapen om spanning te doorbreken en het contact te herstellen.
Dit ontwapen draait om het aanbieden van een gedeeld moment, waarin even samen tijd wordt doorgebracht van mens tot mens. Door iets aan te bieden ontstaat er een situatie waarin beiden iets te doen hebben en de rollen van agent en burger tijdelijk naar de achtergrond verdwijnen. Het kenmerkt zich door het creëren van een ontspannen moment waarin contact gemakkelijker ontstaat. Tegelijkertijd zet het geven een eerste stap in wederkerigheid: het aannemen ervan maakt de ander ontvankelijker om ook open te staan voor contact of in een volgende stap iets terug te geven.
Aan de slag
We hebben een publicatie en template gemaakt die je kunt gebruiken zodat je zelf met je collega’s aan de slag kunt gaan om jullie ontwapenende kwaliteiten te ontdekken. Wil je liever onder begeleiding aan de slag? We hebben een workshop klaarliggen en kunnen ook workshops op maat maken. Neem contact met ons op voor de mogelijkheden via hallo@ontwapens.nl.
ONTWAPENEN PUBLICATIE EN DOE-HET-ZELF TEMPLATE
In de publicatie kun je je laten inspireren door Ontwapens van collega’s, lees je meer over de achtergrond van het project en vind je een stappenplan om zelf aan de slag te gaan.
We hebben een beperkte oplage gedrukte publicaties die we kunnen verspreiden. Daarnaast kun je ook een digitale versie aanvragen, inclusief de Ontwapenen-template (deze heb je nodig ter voorbereiding om je ontwapen te maken).
Wil je de publicatie (en de template) fysiek of digitaal ontvangen? Vul dan het formulier hieronder in.
heb je de publicatie al en wil je meteen starten?
Ontwapenaars
Aandacht voor ontwapenen en soortgelijke initiatieven is versnipperd, maar er zijn verschillende mensen binnen en buiten de politie die zich hier actief mee bezighouden. Hier verzamelen we hun perspectieven, ervaringen en ideeën over ontwapenen en maken we het makkelijker om elkaar te vinden en ervaringen uit te wisselen.
Ben je of ken je iemand die hier ook bij hoort? Laat het ons weten via hallo@ontwapens.nl
Contact
Heb je vragen, wil je samenwerken, of wil je ontwapens voor jouw team?
Stuur dan een mail naar hallo@ontwapens.nl
Of schrijf je hier in voor de nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van ontwikkelingen van Ontwapens.
Over ons
Ontwapens is een samenwerking van de politie met ontwerper Myrthe Krepel. Als creatief leiders van de politie creëren Marjon van Gelderen en Arnoud Grootenboer ruimte en nieuwe manieren om de veranderingen te activeren die nodig zijn.
Het idee Ontwapens is ontstaan tijdens het programma social design politie samen met Dorian Kingma en wijkagente Lily Habra. Myrthe en Lily hebben Ontwapens samen met Marjon en Arnoud verder ontwikkeld.
Ontwapens is mogelijk gemaakt door het landelijke programma Politie voor Iedereen en Politie van Overmorgen (directie strategie & innovatie, staf korpsleiding)
Fotografie door Fleur Mulder
Ontwapens op de foto gemaakt door Karlijn de Groot en Imke Sloos
Visuele identiteit door What The Studio
Website door Eveleen Hamers en Yannick Gregoire